Voor veel alleenstaanden en ouderen is een huisdier meer dan gezelschap. Een hond die uitnodigt tot een dagelijkse wandeling, een kat die spinnend nabij is of een vogel die de dag begint met gezang: dit soort momenten geven het leven ritme en betekenis. Voor velen wordt het dier een vaste waarde, een bron van genegenheid en een trouwe metgezel.
Huisdieren als steun en welzijnsbron
Onderzoek laat zien dat huisdieren stress kunnen verminderen en bijdragen aan een lagere hartslag en bloeddruk. Ze bieden rust, veiligheid en structuur. Het vaste ritme van voeren, wandelen en verzorgen helpt eenzaamheid te verminderen en stimuleert beweging en sociaal contact.Vooral bij ouderen kan dit het verschil maken tussen een geïsoleerd bestaan en een actief, betrokken leven.
Ook voor alleenstaanden vervullen huisdieren een belangrijke rol. Ze bieden onvoorwaardelijk gezelschap en zorgen ervoor dat een huis niet leeg of stil aanvoelt. Die dagelijkse aanwezigheid geeft een gevoel van verbondenheid dat moeilijk te vervangen is.
Het verlies: een leegte die zwaar valt
Juist omdat huisdieren zo verweven zijn met het dagelijks leven, kan hun verlies diep ingrijpen. De lege mand, het stille huis en het wegvallen van vertrouwde rituelen laten een tastbare leegte achter. Veel mensen ervaren dit verlies net zo intens als het afscheid van een dierbare. Rouw om een huisdier verdient daarom erkenning en ruimte.
Troost, herinnering en structuur
Troost wordt vaak gevonden in het delen van herinneringen, foto’s en verhalen, of door een kleine herdenkingsplek in huis te creëren. Voor ouderen en alleenstaanden helpt dit om de band met het dier te blijven voelen en het verdriet een plek te geven. Herinneringen verzachten het gemis en bieden houvast in een periode van verandering.
Jongeren en huisdieren: een andere invalshoek
Hoewel huisdieren ook onder jongeren populair zijn, wordt hun emotionele en maatschappelijke waarde anders ervaren. Uit onderzoek van Dibevo (Pet Monitor 2023) blijkt dat bijna 60% van de jongeren onder de 25 een huisdier heeft, maar slechts 20% het dier ziet als belangrijke steun bij stress of eenzaamheid. Voor veel jongeren is een huisdier vooral gezelschap, minder een structurele bron van emotionele steun.
Dit verschil onderstreept het belang van het bredere gesprek over huisdieren en welzijn. Waar een dier voor ouderen vaak een levenslijn is, ligt dat potentieel bij jongeren nog grotendeels onbenut.
Stichting Amivedi: steun bij vermissing en verlies
Naast rouw kan ook onzekerheid ontstaan wanneer een huisdier vermist raakt. In die situaties speelt Stichting Amivedi een belangrijke rol. Deze vrijwilligersorganisatie, actief sinds 1933, is het landelijke meldpunt voor vermiste en gevonden huisdieren en verwerkt jaarlijks meer dan 70.000 meldingen, waarvan een groot deel leidt tot hereniging.
Met ruim 100 meldpunten in Nederland werkt Amivedi samen met asielen, dierenartsen en dierenambulances. Daarnaast biedt Amivedi steun aan eigenaren van vermiste huisdieren op momenten dat zorgen, onzekerheid en emotionele spanning groot zijn.
Wereldwijde cijfers en trends
- Aantal huisdieren wereldwijd: circa 1 miljard
- Aantal honden wereldwijd: circa 600 miljoen
- Aantal katten wereldwijd: circa 600 miljoen
Deze cijfers onderstrepen de universele waarde van huisdieren. Over culturen en leeftijden heen dragen zij bij aan welzijn, structuur en emotionele steun.
Feiten en onderzoek
Internationale studies tonen aan dat huisdieren een meetbare bijdrage leveren aan het mentale welzijn van hun eigenaren:
- Minder eenzaamheid
- Beschermende factor bij ouderen
- Steun in periodes van isolatie, zoals lockdowns
- Bron van structuur en veiligheid
- Vermindering van sociale isolatie
Nieuwe hondeneigenaren blijken na enkele maanden significant minder eenzaam dan mensen zonder huisdier (BMC Public Health, 2019).Tijdens de coronaperiode rapporteerden huisdiereigenaren lagere stressniveaus en beter mentaal welzijn (COLLATE-survey, 2021).
Sociaal geïsoleerde ouderen met (huidig of voormalig) huisdierbezit rapporteren een betere psychologische gezondheid (Animals, MDPI, 2021).
Bronvermeldingen
- De relatie tussen huisdierbezit en psychologische gezondheid bij sociaal geïsoleerde ouderen – MDPI, 2021 https://www.mdpi.com/2076-2615/11/3/595
- Huisdierbezit, eenzaamheid en sociale isolatie: een systematische review – Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 2022 https://link.springer.com/article/10.1007/s00127-022-02332-9
Foto: Maksim Goncharenok, Pexels
